Agorafobi Panik Bozukluk Nedir ?

0
191

Agorafobili panik bozukluk nedir?

Her insan korkar. Korku, bizi tehlikeli vaziyetlere karşı uyaran manalı ve ehemmiyetli bir tepkidir. Panik bozuklukta ise, kişinin hususi hayatıyla iş hayatını fazlasıyla negatif etkileyebilecek, ciddiye alınması şart olan bir hastalık sözkonusudur.

Buna göre panik bozukluk yaşayan kişilerde, korku nöbeti geçirdiklerinde sözgelişi göğüs ağrıları, titreme, hava alamama, baş dönmesi, mide bulantısı, terleme veya sıcak basması görülür. Bu kişiler kendi kontrollerini kaybedecekleri, çıldıracakları veya can verecekleri korkusu yaşarlar. Bedensel rahatsızlıklar yüzünden birçokları bir hekime veya bir acil servise giderler. Nöbetleri tetikleyen bedensel bir neden ise belirleyememektedir.

Bir kişide bir aylık bir müddet içinde ansızın fazla panik atak görülürse, bir panik bozukluktan söz edilebilir.

„Agorafobi“ (daha önceki yunanca) teriminin çevirisi „alan korkusu“dur. Mağdur kişi, hanesi terketmekten, kamuya açık yerlerde bulunmaktan, alışveriş merkezlerine veya dükkanlara girmekten, kalabalık içerisinde, sinemalarda veya dar ve kapalı odalarda bulunmaktan, veyahut trenle, otobüsle veya uçakla yolcu etmekten korkar. Bu yüzden ya bu yerlere gitmekten kaçınır veyahut oralarda bulunduğu sürece büyük korkular yaşar. Panik ataklar ve agorafobi çoğunlukla beraber ortaya çıkar. Böyle bir vaziyette konulacak teşhis „Agorafobili panik bozukluk“ tur.

Panik bozukluk ve agorafobi ne sıklıkta görülür?

Panik bozukluk ve agorafobi en sık görülen tinsel hastalıklardandır. Her 100 kişiden beşi bu bozukluklardan birini hayatında en az bir kere yaşar.

Almanya’da takriben 1,5 milyon kişi agorafobi ve panik bozukluk yaşıyor. Bunlar arasında, kadınlarda erkeklere göre iki kat daha sık görülür. Mevzubahis hastalıklar çoğunlukla öncelikle yetişkinlik döneminin ilk vakitlerinde ortaya çıkar.

Değişik şekil veya seyirleri var mı?

Çoğu vaziyette ilk olarak bir panik bozukluk ortaya çıkar. İnsanlar, örneğin otobüs, dolu bir alışveriş merkezi veya hareket halindeki bir araba gibi yerleri, bir panik atak başlaması vaziyetinde terkedemeyecekleri korkusu yaşarlar. Bu „korkmaktan korkma“ vaziyeti, daha sonra agorafobiye dönüşebilir.

Agorafobili panik bozukluklar, terapi yardımı almadan çok seyrek yok olurlar. Ancak profesyonelce rehabilitasyon edilmesi vaziyetinde muvaffakiyet ihtimali yüksek olur. Çoğu vaziyette hastaların başka bir ruhsal hastalığı daha vardır. Bu korku hastalığıyla birlikte en sık görülen rahatsızlıklar, depresyon ile aşırı içki veya ilaç tüketimidir.

Agorafobili panik bozukluklar nasıl oluşur?

Agorafobili panik bozukluklara bir hayli etmen tesir edebilir. Biyolojik açıdan bakıldığında, genetik yatkınlıklar (irsiyet), korku hastalığı rizikonunu artırır. Ancak bu yatkınlık, bir panik bozukluğun harbiden ortaya çıkması için tek başına yeterli değildir.

Ayrı olarak belli düşünce tarzları ve faraziyeler da (örneğin kendi vücut sinyallerinin dikkatlice gözlemlenmesi) etkili olabilirler.

Bunun yanısıra her 100 hastadan yaklaşık 80’i, korku hastalığına yakalanmadan kısa bir süre önce talihsiz bir vaziyetle karşı karşıya kaldığını bildiriyor (örneğin kendisine yakın bir insanın ölümü veya bir ayrılık). Aynı şekilde pozitif manada yorucu olaylar da (örneğin yeni bir iş veya doğum) hastalığı tetikleyebilir. Son olarak ise, uzun süreli sıkıntılar da agorafobili panik bozukluğun oluşumunda etkili olabilirler.

Agorafobili panik bozukluğunuz olup olmadığını nasıl anlarsınız?

Belirtiler bir agorafobili panik bozukluğa işaret ediyorsa, bir hekime veya psikoterapiste müracaat edilmesi gerekir.

Bunlarla yapılan müzakerede, hastanın rahatsızlıkları, genel sıhhat vaziyeti, aile geçmişi ve bedensel hastalıklarına değin sualler sorulur ve hastada agorafobili panik bozukluk olup olmadığı kontrol edilir. Anketler yardımıyla terapist, hastalığın şiddetini değerlendirebilir ve rahatsızlığın kaynağında başka ruhsal meselelerin olup olmadığını tespit eder. Bir bedensel kontrol ile semptomların bedensel sebeplerinin olup olmadığı saptar.

Agorafobili panik bozukluklar nasıl tedavi edilir?

Agorafobili panik bozukluk hastalığını tedavi ettiren kimselerin iyileşme talihi yüksektir. Bu hastalık için şu tedavi yolları kullanılabilir:

  • bir psikoterapi türü olan bilişsel davranış terapisi
  • anti depresif ilaçlarla kombine edilen bilişsel davranış terapisi

Ek olarak ilaç kullanılmadan uygulandığında, bilişsel davranış terapisinin bilhassa etkili olduğu ispat etmiştir. Bu terapide, düşünce kalıpları sorgulanarak incelenir ve hastanın korkularıyla aktif olarak yüzleşmesine yardımcı olunur.

Hastanın arkadaş ve yakınları neler yapabilir?

Bu hastalık türü hastanın yakınlarını da direk etkiler zira birlikte gezme veya sinemaya gitme gibi faaliyetler, korku hastalığı olan biriyle genelde .

Hasta yakınları bu arada hastanın günlük yaşantısını idame edebilmesi için çok gayret harcar. Örneğin onlara otobüs yolculuğunda veya alışverişte refakat ederler. Bu tür yardımlar iyi niyetli teşebbüsler olup kısa vadede hastanın yükünü hafifletir. Ancak uzun vadede hastalığın devam etmesine kapı aralar.

Bu yüzden hasta yakınlarının panik bozukluklar ile ilgili iyi bilgi sahibi olmaları gerekir. Böylelikle hastayı ve hastalığını daha iyi anlayabilirler. Bu, psikoterapi boyunca de yardımcı olur. Psikoterapi süresince davranış modellerinde farklıklar olabilir ve bu farklıklar ortak hayata etki eder.

Ve herşeyden önce, hasta yakınlarının kendilerini çok fazla kısıtlamamaları gerekir. Partnerin, aile ferdinin veya arkadaşın korku hastalığı çok sıkıntı verecek vaziyete gelirse, hasta yakınları da kendine kendine yardım gruplarından, müracaat etme merkezlerinden, hekimlerden ve psikoterapistlerden yardım alabilirler.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here